vrijdag 2 november 2007

Dingen vinden

Om mijn weblog wat te vullen zo aan dit lege begin, herschrijf ik even een artikel wat ik geschreven heb voor de VGST:

Eén van de meest vervelende dingen in deze wereld is dat je werkelijk waar duizenden dingen kunt vinden. Je zou zeggen dat de Bijbel dan wel een mooi handvat biedt in dit opzicht, maar helaas; ook in bijbelse keuzes en houdingen bestaan er van links tot rechts van onder naar boven verschillen. En dat is moeilijk.

Sommige mensen zijn diep gereformeerd doorwrocht, kennen de catechismus en beleven ook echt de gereformeerde traditie. Ze denken in verbondslijnen en zijn doorspekt met een diep ontzag voor God de Koning. Anderen zijn bevlogen evangelisten, gaan voor Jezus, hebben niet veel verstand van Calvijn, of van het verbond, maar weten dat Jezus redt en zien God meer als Vriend. Als ze bidden en bijbellezen weten ze wat ze moeten doen. Sommige christenen zijn conservatief, anderen juist niet.

Tuurlijk, op sommige vlakken is dit niet meer dan voorkeur of smaak en laat de Bijbel zelf zich er soms niet over uit. Maar wat nu als die andere dingen toch eigenlijk belangrijk zijn volgens de Bijbel? Zojuist schetste ik twee wat 'grotere' levensvisies, maar wat te denken van de concrete keuzes en meningen van elke dag? Wat vindt de Bijbel eigenlijk?

Theoloog Van de Beek met zijn ‘hier beneden is het niet’ en zijn nadruk op dat je van deze wereld maar bar weinig te verwachten hebt, zegt heel wat anders dan menig ander theoloog. Sommige theologen vinden dat je alle geweld moet afzweren en dus niet in het leger kunt dienen, anderen vinden dat dit prima kan. Sommige theologen vinden dat je Genesis letterlijk moet interpreteren, anderen niet. Evolutie onchristelijk? Sommigen menen van wel, sommigen menen van niet. Ik weet het niet. Sommige theologen vinden dat spreken in tongen niet meer als gave van de geest bestaat maar dat die was voor de vroege kerk en dat gebedsgenezingsdiensten in de gemeente onzin zijn. Sommigen vinden deze standpunten juist weer onchristelijk. Sommigen zeggen dat het Joods volk nog een speciale plek bij God heeft, anderen niet. Sommigen zeggen dat als je geloof maar sterk genoeg is, je ook (zelfs in materieel opzicht) een gezegend leven zult hebben. Sommigen zeggen dat euthanasie slecht is, anderen niet. Sommigen vinden dat christelijke ambtenaren gewoon homo’s zouden moeten trouwen, anderen niet. Sommigen vinden dat homo’s best kunnen trouwen, anderen niet. Dat vrouwen dominee kunnen zijn. Dat uiteindelijk iedereen gered wordt, of dat een deel is uitverkoren. Dat er geen uitverkiezing is, maar dat je zelf moet kiezen. Of is dat beperking van Gods almacht? Wat is almacht? Was dit niet zo’n begrip dat door de grieks, hellenistische invloed rond de jaren 0 een andere lading heeft gekregen dan het beeld van God wat het Outde Testament wil schetsen?

Het probleem is dus ongeveer als volgt: alles wordt wel gevonden, en elke levenshouding heeft wel iets moois. Wat moet ik nu vinden?

Misschien moeten we alle mensen die iets vinden, tellen en dan datgene vinden wat de meeste mensen vinden. Of de mening hebben die het meeste de middenweg is. Maar misschien moeten we dan de meningen van theologen en predikanten zwaarder wegen. Of juist die van de eerste christenen omdat ze qua cultuur natuurlijk dichter bij Jezus stonden dan wij. (En Hem misschien beter hebben begrepen?) Maar met welke factor moeten hun meningen dan zwaarder wegen?

3?

Moeten we dan ook loslaten wat we inmiddels vinden maar ten tijde van de eerste christengemeenten nog niet, zoals de drie-eenheid en de twee naturenleer en de pure genadeleer? of is dat voortgekomen uit voortschrijdend schriftinzicht? Maar hoe weten we dan of iets vooruitschrijdend en niet achteruitschrijdend inzicht is? En als er argumenten tegenover elkaar staan, twee visies, met allebei voor en nadelen, sterke en goede punten, hoe meten we dan welke argumenten zwaarder wegen? En dan heb ik het nog niet eens gehad over hoe je jezelf voor de gek kunt houden. Je mening is eigenlijk je belang. Vind ik dit echt? Of wil ik dit gewoon graag vinden? Het vele nadenken over dit soort kwesties maakt dat ik het onderscheid vaak niet eens meer zie.

Met dit soort moeilijkheden moet ik iets. Ik kan het niet loslaten, want het ligt aan de basis van alle dingen. Als ik niet weet hoe en wat ik moet vinden en doen, dan vind ik niets en doe ik niets. Bovendien is ‘gewoon geloven’, of ‘je moet niet overal zo over nadenken’ geen antwoord. Ik wíl juist gewoon geloven, maar weet niet wat ik dan moet geloven. Als 100% zeker is dat de Bijbel echt wil dat je gelooft in 6 scheppingsdagen van 24 uur; prima, dan wil ik dat geloven. Als God een select groepje heeft uitverkoren voor alle tijden, of dat God uiteindelijk iedereen redt, dan wil ik dat geloven. De vraag is juist wat de Bijbel zegt.

Tot nu toe heb ik het volgende bedacht:

  1. Gewoon door blijven denken, veel meer Bijbel lezen en meer boeken over de Bijbel, uiteindelijk kan ik dan meer zeggen over wat nu echt op een bepaalde manier in elkaar zit. Waarschijnlijk zal ik dan ook wat meer van filosofie en taalwetenschap moeten weten, want bij het interpreteren van de Bijbel komt echt heel wat van deze dingen kijken.
  2. Ik ga geen logica meer zoeken, maar datgene vinden wat ik mooi, leuk, interessant vind om te vinden. De esthetica of gewoon het eigenbelang boven de rede. Probleem is hierbij dat dit waarschijnlijk een ongeordend en inconsistent wereldbeeld oplevert. Bijvoorbeeld én vinden dat het milieu belangrijk is én vinden dat het hier beneden niet belangrijk is. Én vinden dat je veel en bourgondisch kunt genieten van alle gaven van God én vinden dat je vooral zuinig moet zijn en alles weg moet geven aan de armen. (Doemt gelijk de vraag op: Waarom moet iets consistent zijn. Ja, dat is wel praktisch, maar als mijn inconsistentie niemand schaadt, is het dan ook fout?)
  3. Het zoeken naar een soort meta-visie die op een bepaalde, bevredigende manier plaats biedt aan het feit dat er zoveel gevonden kan worden over de Bijbel. (Iemand die me kan helpen?)

Goed, ik ben dus eigenlijk gewoon een exponent van deze postmoderne tijd en cultuur. Is dat erg? Mag ik deze vragen allemaal hebben? Moet ik niet eigenlijk gewoon aansluiten in de kerktraditie? Wie ben ik om alles in twijfel te trekken? Aan de andere kant, ik kan er niets aan doen. Ik heb deze vragen. En het geloof reduceren tot wat we wel over tijden en culturen zeker weten, kan dat wel? Is dat slecht? Jezus verlost je van je zonden. Zonden zijn slechte dingen. Je naaste helpen is goed.

Is dat genoeg?

Het zoekproces zelf, is dat geloven? (Dat heb ik inmiddels ook al vaak gelezen.)

Wie het weet mag me mailen.