Pastoor Schilder van de Margarita Mariakerk in Tilburg heeft namelijk gelijk gekregen. De klokken mogen blijven luiden!
En dat was een tijdje terug nog maar de vraag. Omwonenden hadden geklaagd over het klokgelui om kwart over zeven 's ochtends. Pastoor Schilder van de betreffende kerk gaf hier geen gehoor aan en bleef de klokken luiden. Dit leidde er toe dat de omwonenden naar het gemeentebestuur stapten en zij kregen gelijk: op basis van de APV werd een dwangsom van 5000 euro opgelegd. Deze financiële prikkel tegen elke keer dat de pastoor alsnog de klok zou luiden, zou ervoor moeten zorgen dat de idyllische morgenrust in Tilburg weer zou kunnen worden hervat.
Maar helaas voor de omwonenden, het mocht niet baten. De overtuiging van de pastoor liet zich niet breken. Zelfs niet tegen 5000 euro, dus zijn klok bleef mooi luiden. Dat hij toch doorging betekende bovendien dat hij het op een rechtszaak liet aankomen. En die rechtszaak: jawel hoor, die werd gewonnen! De champagne kon worden ontkurkt. Feest in de parochie! De rechter besliste dat het besluit van het gemeentebestuur het grondrecht 'vrijheid van godsdienst' inperkt. En dus moest het besluit op basis van de APV nietig worden verklaard.
Maar...
Wat zou Jezus doen?
Mattheus 5:39 en verder
Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: “Een oog voor een oog en een tand voor een tand.” En ik zeg jullie je niet te verzetten tegen wie kwaad doet, maar wie je op de rechterwang slaat, ook de linkerwang toe te keren. Als iemand een proces tegen je wil voeren en je onderkleed van je wil afnemen, sta hem dan ook je bovenkleed af. En als iemand je dwingt één mijl met hem mee te gaan, loop er dan twee met hem op. Geef aan wie iets van je vraagt, en keer je niet af van wie geld van je wil lenen.
Misschien beschik ik niet over alle benodigde informatie om een goede afweging te maken. Ook de media zijn natuurlijk niet altijd te vertrouwen. Maar op dit moment vraag ik me af: is dit te makkelijk? Mis ik iets? Hoe veel duidelijker kan het zijn? Hoe wurm je omwonenden irriteren met kerkklokken binnen de kaders van 'nederigheid' en 'wang toe keren'?
Nu heb ik hier maar 1 bijbeltekst gegeven. En het is natuurlijk wel zo dat één bewijstekst nog geen hout snijdt. Daarvoor is de Bijbel een te bonte verzameling van allerlei soorten uitspraken, liederen, gedichten, verhalen, wijsheden en nuances. Maar het is niet alleen deze tekst (die ook wordt herhaald in lucas 6: 21 en verder), maar ook het algemene beeld dat uit het nieuwe testament naar voren komt. Nederigheid, barmhartigheid, toegeeflijkheid, voeten wassen, niemand tegen de kop stoten, de ander hoger achten dan jezelf, dat soort dingen zijn christelijke waarden bij uitstek.
De apostelen en christenen uit de eerste gemeenten accepteerden vervolgingen, Jezus droeg op 'gewoon' belasting te betalen aan een onheuse, incidenteel joden en christenen vervolgende overheid (de Romeinen) en ook de bergrede is een loflied op onderdrukten, barmhartigen, nederigen. Bid voor wie je vervolgen! Allemaal bijbelse referenties die aantonen dat nederigheid en het in grote mate accepteren van onrecht jegens jezelf, kernwaarden zouden moeten zijn in een christelijk leven. En geef toe: het is eigenlijk niet eens onrechtvaardig wat de omwonenden vragen. Een aantal gigantische gongen om kwart over zeven is voor meer mensen dan slechts de onredelijke zeurpieten erg irritant.
Het enige argument dat ik me kan bedenken in de klokkenkwestie, is dat een christen zich niet zou moeten afhouden van zijn geloofsovertuigingen of -praktiseringen. Men moet God meer gehoorzaam zijn dan mensen (hand 5: 29). Maar als we het hierop gooien dan moeten we aannemelijk maken dat het luiden van klokken werkelijk een niet te missen aspect is van het 'algemeen ontwijfelbaar christelijk geloof'. En dat lijkt mij eerlijk gezegd een onmogelijke opgave.
De evangeliserende werking van de klokken waar sommigen waarmee ik heb gediscussieerd het op gooiden, lijkt me ook geen haalbaar argument. Zoals deze case laat zien, levert het klokkenbeleid meer ergernis voor omwonenden dan zieltjes op. En tegenover het hypothetische 'dan horen niet-kerkelijken dat de kerk begint en kunnen ze er eventueel naar toe' komt dan het hypothetische 'voor de mensen die zich ergeren aan het klokgelui is de irritatie juist een drempel om eens een dienst te bezoeken'.
Als we dan tot de conclusie komen dat het luiden van de klok geen werkelijk inhoudelijk geloofsitem is: waarom dan toch volhouden als het mensen irriteert? Waarom dan vasthouden en koppig zijn? Waarom gelijk willen hebben?
En nu is dit verzoek van de omwonenden nog redelijk. Ik zou het zelf ook niet leuk vinden om zo vroeg gewekt te worden. Maar stel dat het wel onredelijk was. Stel dat geldt
- De kerk stond er eerder en luidde dus al eerder klokken dan dat de omwonenden er woonden.
- Het duurt maar een minuutje.
- De kerkklok is eigenlijk niet zo luid.
- De omwonenden brachten hun ergernissen vijandig en onredelijk.
Inderdaad: dan nog!
Juist dan is geciteerde tekst en ook de strekking van de bijbelse 'nederigheid' van toepassing. Uit de tekst blijkt nergens dat het 'redelijk' was dat je op de linkerwang bent geslagen, of dat het redelijk was dat iemand je dwingt om een mijl te lopen of je jas wil afdwingen. Juist dan: overwin kwaad met het goede, keer je rechter wang toe.
Uiteraard heeft elke metafoor en elk verhaal van Jezus ook zijn grenzen. Iemand die werkelijk iets gruwelijks doet tegen een christen hoeft niet te verwachten dat ie het nog een keer mag doen. Maar we zullen het er toch over eens zijn dat de eis van de omwonenden niet gruwelijk of buitensporig onredelijk is.
Mijn advies:
Lieve omwonenden van onze kerk,
Het spreekt voor zich dat we de klok (linkerwang) niet meer luiden. Indien u wenst, kunnen we om u nog verder tegemoet te komen ook ons (rechterwang) zangvolume temperen.
We hopen verder dat uw ergernissen jegens onze kerkklok u er niet van weerhouden om eens een kijkje te komen nemen.
Met vriendelijke groet,
Pastoor van de kerk in Tilburg
-------------------------------------------
Zie ook 'uitzending gemist' van Pauw en Witteman, 27 november waarin Schilder uitleg geeft.
0 reacties:
Een reactie plaatsen