Twee minuten, dan weer verder eten, praten, lachen. Op tv grossiert het van toespraken van hoogwaardigheidsbekleders. Daarin worden schetsen geuit van een utopische wereldvrede en een afkeer van wat er is gebeurd. Benadrukt wordt dat de wereld, na de vreselijke gebeurtenissen in Auschwitz, nooit meer hetzelfde kan en zal zijn. Benadrukt wordt ook het ongeloof en de dwingende, bizarre vraag 'hoe heeft het kunnen gebeuren?' Het is niet in woorden te vatten. Dat ongelofelijke aantal Joden dat is omgekomen: 6 miljoen. Een 6 met 6 nullen.
Eén ding weten we dan zeker: dit nooit meer!
De vraag
Maar nu die vraag: hoe heeft het kunnen gebeuren? En eigenlijk daarachter misschien wel de diepere vraag: waar zou iemand het lef vandaan halen om hier antwoord op te geven? De onverklaarbaarheid van het fenomeen, het laten staan van vraag en de verwondering erover lijken de hoogste achting en het hoogste historische besef uit te drukken. Verder gaan dan dat, het hele fenomeen proberen te verklaren op een manier die te volgen is, kan daar eigenlijk slechts afbreuk aandoen. Een verklaring doet immers per definitie het wonder en daarmee een stukje achting te niet. Hitler, Nazi-Duitsland en de holocaust staan dan ook in negatieve zin op eenzame hoogte. En eigenlijk moet dat ook zo blijven*.
Of niet?
Verklaring
Een simpele verklaring die in vele hoofden in Europa rondspookt gaat uit van het antisemitisme als voedingsbodem van haat. De Duitse nazitop was in staat om dit idee via propaganda op de bevolking over te brengen, waardoor allemaal nazi-moordmachines werden gecreeerd. Hoe raar en ongefundeerd het idee - Joden zijn minderwaardige mensen - eigenlijk ook is: toen dachten Duitsers dit wel. En die vreemde schreeuwende man met dat snorretje kon dit idee zo ontzettend 'begeistert' overbrengen, dat uiteindelijk 6 miljoen Joden dit met de dood moesten bekopen.
Rond Auschwitz, Hitler en de holocaust blijft op deze manier een aura van onverklaarbaarheid en verwondering hangen. Hoe bestaat het, zo'n raar antisemitisch wereldbeeld??? En erger, door de nadruk op het antisemitisme en het wonder van 'hoe kan het?' wordt Auschwitz in Europa waarschijnlijk vooral beleefd als een eenmalige vreemde wending van de geschiedenis. Want zeg nou zelf, wij zien onszelf niet morgen in een nieuw Auschwitz belanden. (En al helemaal niet anderen doen belanden.)
In europa
Geert Mak stelt in 'In Europa', en ik heb het idee dat hij dat erg overtuigend doet, dat deze voorstelling van zaken, geen echt bevredigende verklaring is.
In zijn woorden: "De theorie (dat de holocaust wordt verklaard door een eenmalig historisch antisemitisme van de Duits legertop en haar beinvloeding van de Duitse bevolking, GDW) impliceert dat zoiets nooit meer kan gebeuren als men de dwaasheid van het anti-semitisme loslaat. Anders gezegd: de holocaust was een gruwelijk maar eenmalig exces van een voorbije generatie. Ons zal zoiets nooit weer overkomen." (Mak, 2004, p. 554)
In de eerste plaats is de verklaring die zich richt op het uitzonderlijke antisemitisme natuurlijk erg onbevredigend omdat de geschiedenis laat zien dat het uitroeien van een al dan niet voorgeselecteerde bevolkingsgroep allesbehalve een geschiedkundige uitzondering is. Josef Stalin, Pol Pot, Radovan Karadzic, Mao Zedong, Kim Il-Sung, de WIC en VOC: de regimes onder deze mensen joegen misschien wel evenveel, zo niet meer, mensen de dood in als Hitler. Als Auschwitz werkelijk een moeilijk te plaatsen, antisemitische uitzondering in de geschiedenis is, dan lijkt dit op gespannen voet te staan met wat we nu nog dagelijks beleven.
In de tweede plaats doet deze verklaring, de tweede wereldoorlog zelf tekort. Het antisemitisme was er al veel langer dan de nazi-top en het was verspreid over heel Europa (in Polen werd Hitler rijendik toegejuichd bij zijn 'inval'). Belangrijker is echter dat systematisch wordt onderbelicht dat het geweld tegen de Joden en andere groepen vaak helemaal niet antisemitisch gemotiveerd was.
Partijdiscipline, meedoen omdat iedereen het doet, overspoelende aanhoudende propaganda met 'bewijzen' voor de slechtheid van de Joden, gewone burenruzies, volgzaamheid en onverschilligheid, de gruwelijkheden wel weten maar niet laten doordringen**, geldelijk gewin, geldelijk gewin omdat je kinderen anders sterven, niet zelf nadenken maar op staatspublicaties te vertrouwen, en misschien wel de belangrijkste: een goedwerkende bureaucratie van honderdduizenden mensen die 'gewoon' hun werk deden. Treinen reden, persoonsbewijzen werden gedrukt en - zoals het de taak van deze ambtenaar is - zo onvervalsbaar mogelijk gemaakt, razzia's verliepen soepel, administratie werd bijgehouden...
De gruwel van de holocaust moet slechts deels verklaard worden door ideologisch antisemitisme van degenen die meededen:
De holocaust was een verschijnsel van een heel andere orde dan de zoveelste antisemitische gruweldaad uit de Europese geschiedenis. Het was, naast al het andere, een bureaucratisch exces waaraan honderdduizenden Europeanen rustig deelnamen, enkel omdat ze de orde en de regelmaat van hun bureau, dienst, legeronderdeel of bedrijfsafdeling hoger stelden dan hun individuele geweten. (p. 555)
Kwaad
De verwondering over Auschwitz, de verwondering over hoe dat toen toch kon gebeuren en hoe het notabene in Europa bij ons buurland kon gebeuren, getuigt ervan dat maar al te vaak wordt miskend dat het onderscheid tussen goed en kwaad niet loopt tussen bepaalde volken, of tijden, maar door iedereen persoonlijk: kwaad en ook onrusbarend veel kwaad is menselijk en iedereen is er in zijn eigen mate, onder een beetje of onder veel druk, vatbaar voor. Bovendien is het kwaad vaak subtiel en moeilijk. Als je dat niet ziet, blijft er verwondering en zal er ook moeite zijn met Mak's conclusie dat: (...) zo'n massale vervolging, met de huidige technieken, bureaucratieen, repressie- en manipulatiesystemen, morgen op een andere plaats en jegens een andere groep opnieuw kan plaatsvinden. (p.556)
*Toen de film 'Der Untergang' uitkwam was dit behoorlijk controversieel. Waarom? Hitler werd te menselijk (te verklaarbaar) neergezet. Hij huilt, hij aait een hond, spreekt waarderende woorden naar kinderen. Kortom, de status van Hitler als walgelijk monster werd geweld aangedaan!
**Via sommige verzetskrantjes kon de Duitse bevolking wel lezen en weten wat er gaande was. De meeste Duitsers wisten dan ook wel van de Jodenvervolging. Maar wat zeggen die getallen, die kreten op papier? honderdduizenden? Hele Joodse bevolking afgeslacht? Geloof jij het? En als je het al gelooft, wat doe je er dan vervolgens aan? Het is vast overdreven, of ver weg van hier.
Wij 'weten' per slot van rekening ook dat de chocolade-, diamanten-, koffie-, en meer industrieën vele levens eisen. Maar wat 'doen' we nu? (Het is ver weg van ons bed, vast overdreven.)
1 reacties:
Zoals in elke oorlog is het eerste slachtoffer de vrije pers, met overheidspropaganda vermomd als nieuwsfeiten. Opzettelijk beschrijven de grote mediaconcerns de gebeurtenissen in Srebrenica als de ernstigste gruweldaden in Europa sinds de WOII of sinds de Holocaust, soms als de ergste massamoord op burgers etc. Doelbewust halen zij de Holocaust en nazi’s tevoorschijn om Srebrenica te verbinden met genocide, Serven met nazi’s, en moslims als onschuldige slachtoffers. Karadzic :hoe kunnen ze mij als een oorlogsmisdadiger etiketteren? Voor welke misdaad? Voor het beschermen van mijn volk?Wat is daar fout aan? Iemand die strijd tegen de verovering van eigen land is een held,en de oorlog in Bosnie is niet door Karadic veroorzaakt! Hoe zijn Jihadi's in Joegoslavie, hart van Europa, terrecht gekomen? Als Izetbegovic de Republiek Bosnie niet had uigeroepen, dan hadden we nooit gehoord van Karadzic.Als daarvoor Tudjman niet hetzelfde had gedaan met Kroatie , dan was daar niks gebeurd.Zo ook Slovenie , daar is weinig voorgevallen, maar dat was het begin.
Zonder de burgeroorlog in Joegoslavie was er geen Amerikaans legerkamp in Servische Kosovo ( camp BONDSTEEL)geweest. De uitspraak van Clinton: wanneer wij zaken willen doen met Europa is Kosovo ons ding..
En toch is me nog niet helemaal duidelijk waarom deze man voor een internationale rechtbank[Navo] moet verschijnen en in de tussentijd in de gevangenis zit.Nu weet ik!!! Omdat men op de Balkan zondebokken nodig had om het eigen Navo optreden te rechtvaardigen.De beschuldiging van een genocide in Srebrenica werd gebruikt door de regering Clinton om later militair ingrijpen te rechtvaardigen,en om de aandacht afleiden van de activiteiten in de Kroatische Krajina regio,de grootste etnische zuivering[genocide] in EU,na WOII, georganiseerd door VS.Is het eigenlijk wel zeker dat de Serviers in Sebrenica duizenden moslimmannen geexecuteerd hebben? of zou het kunnen dat het (gedeeltelijk)anti-Servische propaganda is? Na 14 jaar zijn nog 6000 lichamen vermist?!Komt de waarheid over Srebrenica boven tafel?Wat was in Srebrenica?Deze link:http://www.srebrenica-report.com/ Verder staat in het boek van Karremans zwart op wit dat de moslimstrijders in de safe-area's bewapend waren en jarenlang uitvallen naar de Serven deden. Dat is dus schending van de akkoorden en derhalve een dom soort terrorisme en als reactie hierop is het Servische leger er naartoe gegaan. Maar gelukkig werden vrouwen en kinderen in Srebrenica nog gespaard. In Darfur en bij de Hutsi / Tutsi,en rond Srebrenica in de Servische dorpen,was dat niet zo.Advoccat Karadjic zegt dat er schriftelijke bewijzen zijn dat Karadzic de legerleiders bevolen heeft zich aan het oorlogsrecht te houden. In een andere moslimenclave die enkele dagen later viel, Zepa, was er geen sprake van genocide.En waarom niet? Karadjic is alleen verdaht,dus NIET schuldig!!!Wat gebeurde er in Srebrenica is eenvoudig: de moslims vielen de Serviers, zodat de Serviers doodgeschoten hen, veel stierven in de strijd en sommige werden geëxecuteerd[tot 300]. Milosevic was ook al veroordeeld alvorens het tribunaal was gestart.Maar, zonder er maar een flinter van bewijs is gevonden tegen Slobodan Milosovic.
Een reactie plaatsen