strenger straffen

Nederland schreeuwt om langere gevangenisstraffen. Van de invullers van de 'stemwijzer' bij de vorige landelijke verkiezingen, is maar liefst 83 procent vóór, zo had ik onthouden. De politici die graag stemmen willen winnen, weten dit maar al te goed. Wilders' huidige populariteit is er naast hun Islam-angst, in gelegen hun wens om de criminaliteit keihard aan te pakken. De VVD en CDA in hun voetspoor.

Waarom straffen we eigenlijk? Ik kom op 4 redenen:
1. de samenleving beschermen doordat voor de duur van de straf de crimineel niet zoveel kan uithalen;
2. genoegdoening aan de slachtoffers. Wreken of vergelden dus;
3. potentiële criminelen vooraf 'overtuigen' (is dit het goede woord?) af te zien van criminaliteit, oftewel een afschrikwekkende werking;
4. criminelen achteraf overtuigen niet in herhaling te vallen, oftewel recidive voorkomen.

De redenering is natuurlijk, hoe strenger je straft hoe groter de afschrikwekkende werking en dus hoe kleiner de criminaliteit en recidive. Dat lijkt toch een plausibel statement... toch? Hoeveel ingewikkelder blijkt de realiteit. Als je even Googelt op iets als 'effectiviteit van strenger straffen' kom je toch op andere conclusies:

Strenger straffen werkt niet volgens hoogleraar forensische psychologie De Ruiter.
De baas van alle rechters meent ongeveer hetzelfde.
Ook het onderzoek van het SCP uit 2008 komt tot die conclusie. Citaat:

"In de eerste plaats zijn er hoge verwachtingen van vrijheidsbeneming. Opsluiting blijkt effectief voor de duur van de detentie: verdachten en veroordeelden zijn immers tijdelijk onschadelijk gemaakt en kunnen geen of nauwelijks strafbare feiten plegen. Zoals in de beleidstheorie al verondersteld is, is het niet plausibel dat vrijheidsbeneming zal bijdragen aan het terugdringen van de recidive na vrijlating. Sterker nog, er zijn zelfs aanwijzingen dat er sprake kan zijn van negatieve effecten."

En eigenlijk is dat ook wel logisch. Geweld pareren met tegengeweld. Lelijk doen tegen wie lelijk doet, dat klinkt ergens ook als een recept voor een negatieve spiraal in plaats van een oplossing. Het doet me denken aan de film 'Un Prophète'. Een mooiere illustratie van het punt dat je in de gevangenis pas echt een crimineel wordt, is er niet. Bovendien lijkt het mij dat veel criminaliteit veroorzaakt wordt door zaken zoals stoornissen en verslavingen. Hoe zou het kunnen dat het opsluiten van dit soort mensen (zonder verdere vorm van begeleiding) hier een oplossing biedt?

Nergens vind ik met mijn gegoogel een wetenschapper of een rapport die het omgekeerde beweert. Dat criminaliteit en recidive worden tegengegaan door strenger te straffen of strengere gevangenisregimes. Het lijkt er dus op dat we twee van de vier doelen van strenger straffen: het op andere gedachten brengen van de crimineel en de potentiële crimineel moeten doorstrepen. Blijven over 'de samenleving beschermen' en 'wraak/genoegdoening voor de slachtoffers'. Als het klopt dat langere detenties en strengere gevangenisregime recidive juist in de hand werken, zoals wordt gesuggereert door het SCP, dan kun je ook je vraagtekens zetten bij 'het beschermen van de samenleving gedurende de detentie'. We zijn weliswaar voor zo lang de detentie duurt veilig, maar daarna zijn we onveiliger, omdat er een grotere kans op recidive is.

Blijft staan het wreken van de slachtoffers. Dit tenslotte is ook problematisch, gezien dit*.

Wilders schermt graag met onze Joods-christelijke identiteit en onze verlichtingswaarden. Maar met die Joods-christelijke identiteit zit hij er wat mij betreft vaak 100% naast. Zijn taal is geen taal van barmhartigheid/vergeving, etc. En die verlichtingswaarden bij Wilders? 'Heb de moed je van je eigen onderbuik te bedienen!'

?

Neh.

--------------
*En ik vraag me af, hoe blij ben je als slachtoffer zijnde wanneer je weet dat jouw dader hard gestraft wordt, maar daardoor waarschijnlijk de boel verergert? Wat voor verlichting geeft vergelding aan een slachtoffer als er geen sprake is van berouw en een crimineel na een tijdje zitten gewoon weer verder gaat? Maar goed, ik ben geen slachtoffer van een groot misdrijf geweest, misschien is dit wat makkelijk gedacht.

Maar toch...