"Tegen minister Verhagen zou ik willen zeggen, en tegen Wilders en al die anderen: Ik ben een Nederlander. Ik ben trots op mijn Marokkaans bloed. Ik ben een moslim en ik sta hier met een fucking Gouden Kalf in mijn hand."
Tenminste een deel van Nederland vond dat er een spijker op z'n kop werd geslagen met deze woorden. Hij kreeg er veel lof voor toegezwaaid. De kranten, de opiniebladen, het nieuws, Pauw en Witteman en DWDD schonken er ook nog even aandacht aan. Hij werd uiteraard ook al bekritiseerd (bijvoorbeeld op de site van Elsevier), maar dat euforie-achtige gevoel dat herkende ik eerlijk gezegd ook wel.
Maar als dat is bezonken, dan vraag ik mij af waarom hij zo nodig die aspecten van zijn persoonlijkheid door de zaal moet scanderen en wat het is dat mij daarbij, naast een beetje euforie, zo'n unheimisch gevoel geeft.
Hannah Arendt
En ik heb het idee dat bij die vraag een citaat van Hanna Arendt heel veel licht op de zaak werpt. Hannah Arendt was een joodse filosofe die onder meer het volgende heeft gezegd:
"Wie als jood wordt aangevallen, moet zich als jood verdedigen."
Als mens heb je over het algemeen vele identiteiten. Als ik mezelf neem... ik ben iemand die houd van lezen en nadenken, ik ben christen, ik ben vader, getrouwd, brildrager, Nederlander, ik voel me op integratiegebied 'links' en op het gebied van overheidsbemoeienis 'rechts'. Al die aspecten van mijn persoonlijkheid maken mij tot wie ik ben. Variërend in de tijd en afhankelijk van allerlei omgevingsfactoren, speelt een aspect van mijn identiteit een belangrijke of minder belangrijke rol. Zo is op dit moment mijn identiteit als brildrager helemaal niet belangrijk voor mij. Maar dit kan veranderen.
De Rode Khmer in Cambodja bijvoorbeeld, beschouwde brildragers als intellectuelen; bourgeoisie die uit de weg moesten worden geruimd. Brildragers waren vijanden en zij waren hun leven niet zeker. Nou reken maar dat ik in zo'n situatie mij een ontzettende brildrager voel. Dat mijn hele ik erdoor gestempeld zal worden. Dat ik ofwel uit zelfbehoud lenzen zal nemen, ofwel dat ik zal radicaliseren en mijn brildragerschap te vuur en te zwaard zal verdedigen. Welke van deze ik ook kies; nu word ik voor een groot gedeelte gedefinieerd door mijn identiteit als brildrager en ik zal angst of haat ontwikkelen voor niet-brildragenden als potentiële haters van brildragenden.
De identiteit van Dchar heeft ongetwijfeld ook meerdere aspecten. Hij is acteur, moslim, Marokkaan en geen-brildragende. Wat brengt hem ertoe om zijn Morokkaans en Moslim zijn zo te benadrukken en zijn ouders in het Arabisch te bedanken? Op een filmprijsuitreiking nota bene. Je zou denken dat het benadrukken van je identiteit als acteur hier meer voor de hand ligt.
In het licht van de stelling van Hannah Arendt is dit echter prima te begrijpen. Dchar voelt zich in zijn dagelijks bestaan aangevallen als Morokkaan en Moslim en wordt daardoor gedwongen om als zodanig te reageren. En je Marokkaanse identiteit kun je niet vervangen door lenzen. Dus aanvallen - in dit geval mild - is je enige optie.
De maatschappij, Wilders en zijn agenda bepalende haatretoriek voorop, praat alleen maar negatief over Marokkanen en Moslims. En nog los van de vraag of dit mag in de zin van vrijheid van meningsuiting... Helpt het ook?
Zullen allochtonen (de meesten zijn overigens zoveelste generatie Nederlanders) hierdoor meer zin krijgen in integreren? Zullen ze warmere gevoelens gaan koesteren voor Nederland en hopen dat ze daarbij mogen horen? Helpt het wanneer Donner nu eens goed proclameert dat de multiculturele samenleving failliet is? Zal dat helpen om allochtonen achter hun linies, uit hun zuil, vandaan te krijgen om zich op een positieve manier met de maatschappij te bemoeien?
Natuurlijk niet. Als je wordt aangevallen als Marokkaanse moslim, dan kun je je alleen maar verdedigen als Marokkaanse moslim. Je zult je nog meer Marokkaans en nog meer moslim voelen. Je zult je nog meer afzetten tegen de Nederlandse cultuur, in plaats van integreren. Je zult je afzetten tegen de mensen die jouw minaretten en hoofddoekjes niet moeten. Je zult kaas gaan haten. Kortom: je zult de behoefte krijgen om bij een filmprijsuitreiking te scanderen dat je Marokkaans en moslim bent. En daarin, in het feit dat Dchar zich daartoe geroepen voelt, zie ik weinig positiefs.
En na al deze grote prietpraat wil ik nog even zeggen dat er allerlei flauwe opmerkingen te maken zijn bij het gegeven dat een moslim een Gouden Kalf begeert...
0 reacties:
Een reactie plaatsen